#80 Μικρά της Ιστορίας ΧΙΧ: Ένα τραγούδι για τον θάνατο του Μουσολίνι

 

"Dongo"

Ένα ιδιότυπο ιταλικό παρτιζάνικο τραγούδι για το τέλος του Μουσολίνι

Πιάτσα Λορέτο. Δεξιά, τα πτώματα του Μουσολίνι και της Πετάτσι.

Άλλα "Μικρά της Ιστορίας" ΕΔΩ

Του «Ιδεογράφου»

Το "Ντόνγκο" (Dongo) γράφτηκε το 1945 από κάποιον Ιταλό αντάρτη που έμεινε ανώνυμος.  Όμως δεν είναι ένα κλασικό παρτιζάνικο τραγούδι. Είναι μια εξιστόρηση: της εκτέλεσης του Μουσολίνι, δοσμένης κάπως ουδέτερα, χωρίς να περιέχει τη συνήθη θεματολογία των τραγουδιών του είδους, πλην του αιτήματος για εκδίκηση (Sui tiranni alfin la vendetta sarà sempre tremenda quaggiù/Σε τελική ανάλυση η εκδίκηση στους τυράννους πάντα θα είναι φοβερή) με την οποία προειδοποιούν άλλωστε και  πολλά άλλα τραγούδια [1]. Πράγματι, ενώ τα παρτιζάνικα τραγούδια αναφέρονται συνήθως στην ηθική, στις κακουχίες, στις πολιτικές αντιλήψεις, στις ελπίδες και στα συναισθήματα των ανταρτών, τούτο διαφέρει. Δεν μοιάζει να είχε άλλη χρήση, παρά να διατηρήσει στη λαϊκή μνήμη μια σημαντική στιγμή του απελευθερωτικού αγώνα, την εκτέλεση του Μουσολίνι και της ερωμένης του Κλάρας Πετάτσι. Άλλωστε, μετά από λίγες μέρες ο πόλεμος τελείωσε. 

#73 Ένα αθώο παιδικό τραγούδι

 

Στου Μανώλη την ταβέρνα...

Στου Mανώλη την ταβέρνα

έπεσε µια ντουφεκιά

και ανοίξαν τα βαρέλια

και χυθήκαν τα κρασιά

E ρε, τζουµ 31

E ρε, τζουµ 32

E ρε, τζουµ 33 και µισό

Kι η Mανώλαινα φωνάζει

Πωπωπώ, τι συµφορά

που ανοίξαν τα βαρέλια

και χυθήκαν τα κρασιά

E ρε, τζουµ 31

E ρε, τζουµ 32

E ρε, τζουµ 33 και µισό

#72 Μικρά της Ιστορίας XVΙΙ (Η καρμπονάρα)

 

Η αυθεντική καρμπονάρα

Η γέννηση της καρμπονάρας με την πτώση του φασισμού

Άλλα "Μικρά της Ιστορίας" ΕΔΩ

Του «Ιδεογράφου»

Θα ανατρέψουμε σήμερα πεποιθήσεις δεκαετιών. Η καρμπονάρα, η αγαπημένη σε πολλούς μακαρονάδα, όχι φυσικά εκείνη η αμερικανιά με την κρέμα γάλακτος, που όλοι- μισό λεπτό, αμερικανιά είπατε; Μα και η κανονική...αμερικανιά είναι κατά κάποιον τρόπο! Ας τα πάρουμε στη σειρά:

#65 Τζιόρτζιο Αγκάμπεν: "Δυο άθλιες λέξεις"

 

«Δυο άθλιες λέξεις», του Τζιόρτζιο Αγκάμπεν

Μετάφραση άρθρου από το quodlibet.it

Του «Ιδεογράφου»

 

Δυο άθλιες λέξεις

Στις αντιπαραθέσεις κατά τη διάρκεια της υγειονομικής κρίσης εμφανίστηκαν δυο άθλιες λέξεις, που είχανε εμφανέστατα τον μοναδικό σκοπό να διαλύσουν εκείνους που, μπροστά στον φόβο που είχε παραλύσει τους εγκεφάλους, επέμεναν ακόμα να σκέφτονται: «αρνητής», «συνωμοσιολογία».

#64 Βιβλίο: "Τα παιδιά της ζωής" του Π.Π.Παζολίνι

 

"Τα παιδιά της ζωής", του Πιερ Πάολο Παζολίνι

Του "Ιδεογράφου"

Τα "Παιδιά της Ζωής" (Ragazzi di Vita) του Πιέρ Πάολο Παζολίνι θα μπορούσαν, αντί για βιβλίο, να ήταν μια ταινία- ίσως και ρεπορτάζ. Το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά στην Ιταλία το 1955 (η συγγραφή του άρχισε το 1950) και στην Ελλάδα το 1993 από τις εκδόσεις Οδυσσέας και μετάφραση του Βαγγέλη Ηλιόπουλου.

#63 Τζιόρτζιο Αγκάμπεν "Για τους καιρούς που έρχονται"

 

«Για τους καιρούς που έρχονται», του Τζιόρτζιο Αγκάμπεν

Μετάφραση άρθρου από το quodlibet.it

Του «Ιδεογράφου»

 

Για τους καιρούς που έρχονται

Αυτό που σήμερα συμβαίνει σε πλανητική κλίμακα είναι βεβαίως το τέλος ενός κόσμου. Αλλά όχι (όπως για αυτούς  που προσπαθούν να το διαχειριστούν βάσει των δικών τους συμφερόντων) με την έννοια ενός περάσματος σε έναν κόσμο περισσότερο προσαρμοσμένο στις νέες ανάγκες των ανθρώπινων κοινωνιών. Δύει η εποχή των φιλελεύθερων αστικών δημοκρατιών, με τα δικαιώματα τους, τα συντάγματά τους και τα κοινοβούλιά τους· όμως, πέρα από το νομικό περίβλημα, σίγουρα όχι αμελητέο, αυτό που τελειώνει είναι πρώτα απ' όλα ο κόσμος που ξεκίνησε με τη βιομηχανική επανάσταση και αναπτύχθηκε μέχρι τους δύο (ή τρεις) παγκόσμιους πολέμους και τους ολοκληρωτισμούς- τυραννικούς ή δημοκρατικούς- που τους συνόδευσαν.

#62 Τζιόρτζιο Αγκάμπεν: "Η αυθαιρεσία και η αναγκαιότητα"

 

«Η αυθαιρεσία και η αναγκαιότητα», του Τζιόρτζιο Αγκάμπεν

Μετάφραση άρθρου από το quodlibet.it

Του «Ιδεογράφου»

 

#61 Τζιόρτζιο Αγκάμπεν: "Πολίτες δεύτερης κατηγορίας"

 

«Πολίτες δεύτερης κατηγορίας», του Τζιόρτζιο Αγκάμπεν

Μετάφραση άρθρου από το quodlibet.it

Του «Ιδεογράφου»

 

#42 Μπουράκο: η αυθεντική μπιρίμπα

 Μπουράκο: Επιστροφή στις (χαρτοπαιχτικές) ρίζες της μπιρίμπας

Του "Ιδεογράφου"

Ίσως η λύση στο πρόβλημα της μπιρίμπας, δηλαδή στην πληθώρα παραλλαγών των κανόνων παιξίματος και μετρήματος, να βρίσκεται σε μια "επιστροφή στις ρίζες". Στις ρίζες της μπιρίμπας, στην μακρινή Λατινική Αμερική, στο παιχνίδι που εκεί ονομάζουν "μπουράκο" (Burraco) και αποτέλεσε τη μήτρα του παιχνιδιού που παίζουμε εδώ στην Ελλάδα.

Ρενάτο Γκουττούζο "Χαρτοπαίκτες" (1957)

Το παιχνίδι αυτό πρωτοξεκίνησε στην περιοχή γύρω από το Μαρ ντελ Πλάτα τη δεκαετία του '40, δηλαδή στη θάλασσα που βρέχει την Αργεντινή, την Ουρουγουάη και τη Βραζιλία.

#34 Μικρά της Ιστορίας ΧΙΙ (Ο «Λάκυ Λουτσιάνο» και η χρησιμοποίηση της μαφίας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο)

Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα

Ο «Λάκυ Λουτσιάνο» και η χρησιμοποίηση της μαφίας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο

Άλλα "Μικρά της Ιστορίας" ΕΔΩ

Του «Ιδεογράφου»

Ο «Λάκυ Λουτσιάνο»(κανονικό όνομα: Σαλβατόρε Λουκανία - φώτο), ο τρίτος γνωστότερος γκάνγκστερ της Αμερικής (μετά τον Αλ Καπόνε και τον Τζων Ντίλλιντζερ), για την ακρίβεια προπολεμικός boss της ιταλοαμερικανικής μαφίας, ένας αδίστακτος κακοποιός, δεν πέθανε στη φυλακή, ούτε σκοτώθηκε από τους αστυνομικούς ή από τους ανταγωνιστές του, ούτε καν εξέτισε την ποινή του και στη συνέχεια πέθανε. Πήρε χάρη από τον ίδιο δικαστή (μετέπειτα κυβερνήτη της Νέας Υόρκης) που τον έβαλε μέσα και απελάθηκε στην Ιταλία, όπου έζησε ήρεμα τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια της ζωής του. Περίεργο κι ασυνήθιστο φαινομενικά, για κάποιον που σκότωνε, εκβίαζε, λήστευε, διακινούσε ηρωΐνη, έλεγχε πορνεία κ.α.

#26 Μικρά της Ιστορίας VIII (αφεντικό: Γιουβέντους-εργάτες: Τορίνο)

Αφεντικό: Γιουβέντους - Εργάτες: Τορίνο

Άλλα "Μικρά της Ιστορίας" ΕΔΩ

Του «Ιδεογράφου»

Στην Ιταλία υπάρχει το (αθλητικό) παράδοξο της "Γιουβέντους". Έχει περισσότερους οπαδούς στις άλλες πόλεις παρά στο Τορίνο που είναι η έδρα της. Στο Τορίνο υποστηρίζεται η ομώνυμη ομάδα, η "Τορίνο". Τουλάχιστον έτσι συνέβαινε μέχρι και τη δεκαετία του '90. Γι΄αυτό υπάρχει ένας αστικός μύθος, που όμως έχει και στοιχεία αλήθειας, τουλάχιστον όπως λένε στην γειτονική χώρα.

#13 Μικρά της Ιστορίας ΙΙΙ (Η δολοφονία του μεγιστάνα Ενρίκο Ματτέι)

Ένα ανεξιχνίαστο έγκλημα ή στοιχειώδη μαθήματα καπιταλισμού.

 

Ο Ενρίκο Ματτέι με τον Νάσσερ

Άλλα "Μικρά της Ιστορίας" ΕΔΩ

Του «Ιδεογράφου»

Ο Ενρίκο Ματτέι (αριστερά στη φωτογραφία, με τον Γκαμάλ Νάσσερ), επιχειρηματίας χριστιανοδημοκράτης και πρώτος πρόεδρος της Ιταλικής Υπηρεσίας Υδρογοναθράκων (ΕΝΙ-Αgip) τη δεκαετία του '50 αναζήτησε ενεργειακή διέξοδο για την Ιταλία. Οι περιβόητες «εφτά αδερφές» (οι δυο Στάνταρ Όιλ, ΒΡ, Shell, Τοτάλ, Elf, Τέξακο) που ήλεγχαν το 85% των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου την εποχή εκείνη διατηρούσαν ψηλά τις τιμές του αργού πετρελαίου, έχοντας συστήσει ουσιαστικά καρτέλ, όπως καρτέλ αργότερα αποτέλεσε ο ΟΠΕΚ. Η περίοδος αυτή της Ιταλίας, που βαφτίστηκε «Τα χρόνια της Ανασυγκρότησης» (Gli anni di riconstruzione), ήταν πολύ κρίσιμη για το αν η χώρα θα συνέχιζε να μετράει στο διεθνές στερέωμα ως μια (έστω δεύτερης κατηγορίας) ιμπεριαλιστική δύναμη ή θα εκφυλιζόταν σε περιφερειακή δύναμη. H συγκυρία για το ιταλικό κεφάλαιο ήταν ευνοϊκή με την εξής έννοια: Η βιομηχανική παραγωγή υφασμάτων και ρουχισμού με την οποία η χώρα κατείχε υψηλή θέση διεθνώς, έμεινε σχετικά ανέπαφη κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η βαριά βιομηχανία μηχανημάτων, αυτοκινήτων κλπ από την πλευρά της είχε εξελιχθεί τεχνολογικά από την πολεμική προσπάθεια και ένας από τους κυριότερους ανταγωνιστές στην Ευρώπη, η Γερμανία (πλέον Δυτική Γερμανία) είχε καταστραφεί ολοκληρωτικά. Επίσης το κόστος της εργατικής δύναμης ήταν χαμηλό, σε σχέση με άλλες βιομηχανικές χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Η ανασυγκρότηση ήταν φυσικά συνάρτηση και της βιομηχανικής παραγωγής, η οποία με τη σειρά της εξαρτιόταν απόλυτα από τις τιμές του πετρελαίου.

#3 Μικρά της Ιστορίας Ι (Η απόπειρα δολοφονίας του Τολιάττι)

Η απόπειρα δολοφονίας του Παλμίρο Τολιάττι και η (δήθεν) ανακωχή του ποδηλάτη

Ένα κομβικό επεισόδιο της μεταπολεμικής ιστορίας της Ιταλίας

Πρωτοσέλιδο της "Ουνιτά" για την γενική απεργία.
Δεξιά σε πλαίσιο, το τηλεγράφημα του Στάλιν.

                                                                                                    Άλλα "Μικρά της Ιστορίας" ΕΔΩ

Η διετία 1947-1948 ήταν μια πολύ κρίσιμη χρονιά για την πολιτική κατάσταση στην Ευρώπη. Σε μια σειρά από χώρες, τόσο του δυτικού όσο και του ανατολικού μπλοκ, πραγματοποιήθηκαν γενικές εκλογές, στις οποίες αποτυπώθηκε η νέα πολιτική κατάσταση που σε γενικές γραμμές θα παρέμενε απαράλλακτη μέχρι το 1989. Οι συνθήκες που πραγματοποιήθηκαν αυτές ήταν πολωμένες. Στις 14 Ιούλη 1948, στις 11:30 το πρωΐ, ένας ακροδεξιός πυροβόλησε και πέτυχε με τρεις σφαίρες τον  Γραμματέα του PCI (Partito Comunista Italiano-Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα) Παλμίρο Τολιάττι τραυματίζοντάς τον σοβαρά. Ο Τολιάττι έβγαινε από το Μοντετσιτόριο (η ιταλική Βουλή) για διάλειμμα και πήγαινε με τη γυναίκα του να πιει στα γρήγορα (όπως συνηθίζουν οι ιταλοί) έναν καφέ σε παρακείμενο καφενείο, χωρίς συνοδεία σωματοφύλακα ή μελών του κόμματος να τον προστατεύουν.