#80 Μικρά της Ιστορίας ΧΙΧ: Ένα τραγούδι για τον θάνατο του Μουσολίνι

 

"Dongo"

Ένα ιδιότυπο ιταλικό παρτιζάνικο τραγούδι για το τέλος του Μουσολίνι

Πιάτσα Λορέτο. Δεξιά, τα πτώματα του Μουσολίνι και της Πετάτσι.

Άλλα "Μικρά της Ιστορίας" ΕΔΩ

Του «Ιδεογράφου»

Το "Ντόνγκο" (Dongo) γράφτηκε το 1945 από κάποιον Ιταλό αντάρτη που έμεινε ανώνυμος.  Όμως δεν είναι ένα κλασικό παρτιζάνικο τραγούδι. Είναι μια εξιστόρηση: της εκτέλεσης του Μουσολίνι, δοσμένης κάπως ουδέτερα, χωρίς να περιέχει τη συνήθη θεματολογία των τραγουδιών του είδους, πλην του αιτήματος για εκδίκηση (Sui tiranni alfin la vendetta sarà sempre tremenda quaggiù/Σε τελική ανάλυση η εκδίκηση στους τυράννους πάντα θα είναι φοβερή) με την οποία προειδοποιούν άλλωστε και  πολλά άλλα τραγούδια [1]. Πράγματι, ενώ τα παρτιζάνικα τραγούδια αναφέρονται συνήθως στην ηθική, στις κακουχίες, στις πολιτικές αντιλήψεις, στις ελπίδες και στα συναισθήματα των ανταρτών, τούτο διαφέρει. Δεν μοιάζει να είχε άλλη χρήση, παρά να διατηρήσει στη λαϊκή μνήμη μια σημαντική στιγμή του απελευθερωτικού αγώνα, την εκτέλεση του Μουσολίνι και της ερωμένης του Κλάρας Πετάτσι. Άλλωστε, μετά από λίγες μέρες ο πόλεμος τελείωσε. 

#76 "Φινλανδοποίηση"

 Φινλανδοποίηση

Του «Ιδεογράφου»

Φινλανδοποίηση. Ένας όρος που ακούστηκε πρόσφατα και ορίζεται ως η κατάσταση στην οποία περιέρχεται μια χώρα που γειτονεύει με μια πολύ ισχυρή και αναγκάζεται να ευθυγραμμιστεί με την εξωτερική της πολιτική. Ειδικότερα, αναφέρεται στην σχέση Φινλανδίας-ΕΣΣΔ μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο όρος συζητήθηκε στην Ελλάδα πρόσφατα για να περιγράψει τους κινδύνους για το ελληνικό κράτος, αν υποχωρήσει στις απαιτήσεις της Τουρκίας για συνεκμετάλλευση των ΑΟΖ που του αντιστοιχούν, αλλά και σήμερα, με αφορμή τον Πόλεμο της Ουκρανίας και την διακηρυγμένη πρόθεση της τωρινής φινλανδικής κυβέρνησης να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ (ώστε να ακυρώσει, δήθεν, την "φινλανδοποίηση" της Φινλανδίας).

#54 Μικρά της Ιστορίας XIV (Η διάσημη φωτογραφία του Γκέττου της Βαρσοβίας)

 

Όλα τα πρόσωπα μια διάσημης φωτογραφίας

Γκέττο Βαρσοβίας, Μάιος 1943

Άλλα "Μικρά της Ιστορίας" ΕΔΩ

Του «Ιδεογράφου»

Αυτή είναι μια πολύ γνωστή φωτογραφία, από τις γνωστότερες που σχετίζονται με τη ναζιστική θηριωδία. Δείχνει την εκκένωση (και ακολούθως την ισοπέδωση) του Γκέττου της Βαρσοβίας από τους ναζί, μετά την εξέγερση των Εβραίων τον Μάη του 1943. Στη φωτογραφία αυτή αργότερα ταυτοποιήθηκαν πολύ λίγοι. Αιτία προφανώς ήταν ότι ολόκληρες εβραϊκές οικογένειες ξεκληρίστηκαν κυριολεκτικά, σε βαθμό που να μην υπάρχει ούτε ένας επιζών συγγενής να αναγνωρίσει αυτούς που χάθηκαν απ' τους χιτλερικούς. Ένας από αυτούς που δεν έγινε εφικτό να ταυτοποιηθεί πέραν πάσης αμφιβολίας ήταν το νεαρό αγόρι μπροστά, με τις ψηλές κάλτσες, την τραγιάσκα και τα χέρια σηκωμένα ψηλά. Το αγόρι, δηλαδή, που έκανε διάσημη τη φωτογραφία, που έγινε ένα από τα σύμβολα των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας.

#52 Δυο απίθανες πολεμικές ιστορίες

 Ο "Αβύθιστος Σαμ" και ο "Στρατιώτης Τριών Στρατών"

Δυο απίθανες ιστορίες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου

Του "Ιδεογράφου"

#47 Πρόσωπα: Φραγκλίνος Ρούζβελτ

 Φραγκλίνος Ρούζβελτ

Η σημαντικότερη πολιτική προσωπικότητα της ιστορίας των ΗΠΑ

Του "Ιδεογράφου"

Ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ γεννήθηκε στις 31/1/1882. Ο Ρούζβελτ ήταν ένας, αν όχι ο πιο πραγματιστής αστός πολιτικός του 20ου αιώνα.

#45 Μικρά της Ιστορίας XIΙΙ (Το καθυστερημένο τέλος ενός εγκληματία πολέμου)

 

Εγκλήματα και (αργοπορημένη) τιμωρία

Το τέλος του Γιοακίμ Πάιπερ

Άλλα "Μικρά της Ιστορίας" ΕΔΩ

Του «Ιδεογράφου»

Η δικαιοσύνη είναι σαν ένα τραίνο που έρχεται πάντα με καθυστέρηση.
(Γιεβγκένι Γιεφτουσένκο)

Ήδη πριν ακόμα τελειώσει ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος τέθηκε απ' τους Συμμάχους το ζήτημα της απόδοσης δικαιοσύνης για τα ναζιστικά εγκλήματα. Δεν είναι αντικείμενο του παρόντος κειμένου η ανάλυση των απόψεων που εκφράστηκαν πάνω σ' αυτό, όμως η πραγματικότητα έδειξε ότι οι διακηρύξεις έμειναν στα παχιά λόγια: πάρα πολλοί από τους ναζί την γλύτωσαν. Ένα μέρος αυτών (σκανδαλωδώς) αθωώθηκε, ένα άλλο μέρος εξέτισε ελαφρές ποινές και κάποιοι άλλοι καταδικάστηκαν, μεν, σε θάνατο, αλλά στην πορεία έλαβαν χάρη. Ένας από τους τελευταίους ήταν ο Γιοακίμ Πάιπερ. Καταδικάστηκε σε θάνατο, αφέθηκε ελεύθερος και τελικά η δικαιοσύνη ήρθε πολύ αργότερα, σαν αργοπορημένο τραίνο-όπως θα έλεγε ο Γιεβγκένι Γιεφτουσένκο,-από κει που δεν το περίμενε.

#38 28η Οκτωβρίου, η αρχή του ξεσηκωμού

 28η Οκτωβρίου 1940-αλλαγή ρότας

Του 《Ιδεογράφου》

Στους μαχητές της Τρεμπεσίνας

Στις 28 Οκτώβρη 1940 η ελληνική ιστορία άλλαξε ρότα και για μια μεγάλη χρονική περίοδο πρωταγωνιστές. Ως επέτειος πράγματι συνδέεται με μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας και δεν θα αντικατασταθεί μέχρι να βρεθεί ανάλογης αξίας πολιτικό γεγονός. Το γεγονός ότι το περιεχόμενο της επίσημης επετείου φτάνει στα αυτιά μας, ειδικά των παιδιών, αλλοιωμένο αρκετά ως προς το περιεχόμενο της, περιορισμένο πολλές φορές μόνο στην άρνηση της τότε φασιστικής κυβέρνησης να δεχτεί τους όρους του Μουσολίνι και στις νίκες του αλβανικού μετώπου, δεν αναιρεί τη σημασία που πραγματικά έχει για τον ελληνικό λαό, όπως και η 25η Μαρτίου, όπως και η (ανεπίσημη) γιορτή του Πολυτεχνείου• οι τρεις πανελλήνιας εμβέλειας επέτειοι. Και στις τρεις υπήρξε λαϊκή ανάταση και οι τρεις είχαν ως εκ τούτου προοδευτικό περιεχόμενο. Η 28η Οκτωβρίου ήταν η αρχή μιας νέας κατάστασης, πολύ διαφορετικής από αυτή που θα φανταζόταν ο Μεταξάς στο στρατιωτικό του διάγγελμα• ακριβώς όπως την φαντάστηκε ο Ζαχαριάδης με το περίφημο γράμμα της φυλακής.

#34 Μικρά της Ιστορίας ΧΙΙ (Ο «Λάκυ Λουτσιάνο» και η χρησιμοποίηση της μαφίας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο)

Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα

Ο «Λάκυ Λουτσιάνο» και η χρησιμοποίηση της μαφίας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο

Άλλα "Μικρά της Ιστορίας" ΕΔΩ

Του «Ιδεογράφου»

Ο «Λάκυ Λουτσιάνο»(κανονικό όνομα: Σαλβατόρε Λουκανία - φώτο), ο τρίτος γνωστότερος γκάνγκστερ της Αμερικής (μετά τον Αλ Καπόνε και τον Τζων Ντίλλιντζερ), για την ακρίβεια προπολεμικός boss της ιταλοαμερικανικής μαφίας, ένας αδίστακτος κακοποιός, δεν πέθανε στη φυλακή, ούτε σκοτώθηκε από τους αστυνομικούς ή από τους ανταγωνιστές του, ούτε καν εξέτισε την ποινή του και στη συνέχεια πέθανε. Πήρε χάρη από τον ίδιο δικαστή (μετέπειτα κυβερνήτη της Νέας Υόρκης) που τον έβαλε μέσα και απελάθηκε στην Ιταλία, όπου έζησε ήρεμα τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια της ζωής του. Περίεργο κι ασυνήθιστο φαινομενικά, για κάποιον που σκότωνε, εκβίαζε, λήστευε, διακινούσε ηρωΐνη, έλεγχε πορνεία κ.α.

#8 Ταινία: Τα παιδικά χρόνια του Ιβάν

"Τα παιδικά χρόνια του Ιβάν"

Πόλεμος και παιδική ηλικία

                                                                                                                                    του «Ιδεογράφου»

Απ' την ανέμελη ζωή στο χωριό και στη φύση, με τα ζώα, μέσα στα δέντρα, στα ποτάμια, ξαφνικά, έρχεται η φρίκη του πολέμου. Απ' την μια μέρα στην άλλη, απ' την 21η στην 22α Ιούνη του 1941. Η χειρότερη στιγμή του ανθρώπου. Και εντάξει, όταν είσαι ενήλικας δημιουργούνται κάποιες αναγκαστικές επιλογές, αλλά είναι επιλογές: ή θα πολεμήσεις ή θα εργαστείς υποστηρικτικά, σε νοσοκομείο, εργοστάσιο, ή θα πάρεις το δρόμο της προσφυγιάς και βλέπουμε. Αν είσαι μικρό παιδί εξαρτημένο απ' την μαμά σου, τους συγγενείς σου, ακόμα και τη δασκάλα σου; Και τα χάσεις; Αυτή είναι η ιστορία της ταινίας του Αντρέι Ταρκόφσκυ (ΕΣΣΔ 1962), η ιστορία εκατοντάδων χιλιάδων παιδιών της Σοβιετικής Ένωσης-και όχι μόνο-που είδαν τις μαμάδες τους να σκοτώνονται, τους μπαμπάδες τους να φεύγουνε στο μέτωπο και να μην δίνουν σημάδια ζωής, το σπίτι τους να καίγεται και τα ζώα τους να κλέβονται, από τον ναζί καταχτητή. Και μείνανε σαν την καλαμιά στον κάμπο, μόνα και απροστάτευτα.

#5 Μικρά της Ιστορίας ΙΙ (Πώλ Τίμμπετς-Ένας μαζικός δολοφόνος)

 Πωλ Τίμμπετς: Η δημιουργία ενός μαζικού δολοφόνου

Άλλα "Μικρά της Ιστορίας" ΕΔΩ

                                                                                                                                       του «Ιδεογράφου»

Με αφορμή την επέτειο από την ρίψη των ατομικών βομβών στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, ας μιλήσουμε γι αυτόν που έριξε την πρώτη.  Όχι τον Χάρρυ Τρούμαν, τον τότε πρόεδρο της Αμερικής, εκείνον που αποφάσισε δηλαδή την ακαριαία δολοφονία δεκάδων χιλιάδων αμάχων, αλλά τον τελευταίο τροχό της αμάξης, τον φυσικό αυτουργό, τον κυβερνήτη του βομβαρδιστικού Β-29 συνταγματάρχη Πωλ Τίμμπετς (γεν.1915-θαν.2007). Πως φτάνει ένας άνθρωπος στο σημείο σε ένα κλάσμα του δευτερολέπτου να σκοτώσει 100.000 αμάχους; Να σκορπίσει τη φρίκη χρησιμοποιώντας ένα βομβαρδιστικό που βάφτισε με το όνομα της μητέρας του, "Ενόλα Γκέυ", που η μάνα παραπέμπει στην τρυφερότητα [1];