#43 Τα βιβλία του 2020

Βιβλιοεπιλογές 2020

 Του «Ιδεογράφου» 

#42 Μπουράκο: η αυθεντική μπιρίμπα

 Μπουράκο: Επιστροφή στις (χαρτοπαιχτικές) ρίζες της μπιρίμπας

Του "Ιδεογράφου"

Ίσως η λύση στο πρόβλημα της μπιρίμπας, δηλαδή στην πληθώρα παραλλαγών των κανόνων παιξίματος και μετρήματος, να βρίσκεται σε μια "επιστροφή στις ρίζες". Στις ρίζες της μπιρίμπας, στην μακρινή Λατινική Αμερική, στο παιχνίδι που εκεί ονομάζουν "μπουράκο" (Burraco) και αποτέλεσε τη μήτρα του παιχνιδιού που παίζουμε εδώ στην Ελλάδα.

Ρενάτο Γκουττούζο "Χαρτοπαίκτες" (1957)

Το παιχνίδι αυτό πρωτοξεκίνησε στην περιοχή γύρω από το Μαρ ντελ Πλάτα τη δεκαετία του '40, δηλαδή στη θάλασσα που βρέχει την Αργεντινή, την Ουρουγουάη και τη Βραζιλία.

#41 Πρόσωπα: Ντιέγκο Μαραντόνα

 Ντιέγκο Μαραντόνα

Ντιέγκο-Φιντέλ-Ούγκο

Του "Ιδεογράφου"

Γιατί αυτός ο ποδοσφαιριστής στήριξε τους "καταραμένους", γιατί ήταν με τον αδύναμο ενώ ο Πελέ πχ νταραβεριζόταν με χουντικούς (έγλειφε ασύστολα) και οι πιο σύγχρονοι παγκόσμιας κλάσης ποδοσφαιριστές (Μέσσι, Ρονάλντο) είναι σαν μικρά παιδιά στην κοινωνική συνειδητοποίηση;

#40 Οι εικόνες, το Πολυτεχνείο και η Ιστορία

 

Οι εικόνες, το Πολυτεχνείο και η Ιστορία

                                                                                                                  του《Ιδεογράφου》

Μερικές φορές, η Ιστορία έρχεται και ζητάει από τον απλό άνθρωπο να την γράψει. Τον απλό άνθρωπο, τον "ασήμαντο", τον άνθρωπο που ξυπνάει, δουλεύει, αν έχει χρόνο πάει μια βόλτα και μετά κοιμάται. Και ξανά και ξανά και ξανά. Και ξαφνικά, αν αυτός αποφασίσει να τη γράψει, συνειδητοποιεί ότι είναι στο κέντρο ενός κόσμου. Τέτοιους, και συνήθως νέους, διαλέγει η Ιστορία. Και τέτοιους διάλεξε το Νοέμβρη του 1973.

Οι δικτατορίες, όπως του Μεταξά ή των Συνταγματαρχών, είναι ένας βιασμός της ιστορίας. Είναι η συνέχεια της Αστικής Δημοκρατίας η οποία, παραδίδοντας την εκτελεστική εξουσία στους στρατιωτικούς, θωρακίζεται για να αποφύγει την γρήγορη κίνηση προς τα μπρος, δηλαδή την πρόοδο προς ένα αληθινά δημοκρατικό σύστημα, αυτό που ταιριάζει σε έναν ανώτερο πολιτισμό, όπως του ανθρώπου. Η κοινωνία αναγκάζεται να ηρεμήσει, δημιουργείται με το ζόρι μια επίπλαστη συναίνεση η οποία μπορεί να περιγραφτεί από μια εικόνα της εποχής: της συγκέντρωσης του Παπαδόπουλου στη Λάρισα, σε μια πόλη με δημοκρατική παράδοση.

Ο δικτάτορας μιλάει στο συγκεντρωμένο πλήθος. Λάρισα-Απρίλης 1967

#39 Βιβλίο: "Τα Αστέρια του Σιντί Μουμέν"

 

Τα Αστέρια του Σιντί Μουμέν

Σημειώσεις πάνω στο βιβλίο του Μαχί Μπινμπίν

Του 《Ιδεογράφου》

[...] Τότε υποφέρω σιωπηλά και προσπαθώ να συγκρατήσω την έφοδο των δαιμόνων μου. Συχνά συλλογίζομαι ότι η ανικανότητα να παρέμβω για να αλλάξω τα πράγματα είναι η ίδια η Κόλαση, γιατί δεν έπαψα να βασανίζομαι από την ημέρα του θανάτου μου. Ο Αμπού Ζουμπέιρ μάς κοροΐδεψε όταν μας υποσχέθηκε άμεση πρόσβαση στον Παράδεισο. Έλεγε ότι το μερτικό μας στη φωτιά της Κόλασης το είχαμε ήδη υποστεί στο Σιντί Μουμέν κι έτσι τίποτα χειρότερο δεν μπορούσε να μας συμβεί. [...]

Το θέμα της στρατολόγησης μουσουλμάνων νέων από τους τζιχαντιστές, με σκοπό να αποτελέσουν ανθρώπινες βόμβες σε τρομοκρατικά κτυπήματα, ή εν πάση περιπτώσει να κάνουν κάποια επίθεση αυτοκτονίας, είναι δύσκολο να προσεγγιστεί από κάποιον που δεν ζει στις κοινωνίες που αυτή πραγματοποιείται. Οι περισσότερες αναλύσεις αρκούνται σε παρατηρήσεις (πχ η στρατολόγηση γίνεται στα γκέττο, στις φυλακές, γενικά στο περιθώριο του λεγόμενου πολιτισμένου τρόπου ζωής) ή σε αυτονόητες διαπιστώσεις (πχ γίνεται πλύση εγκεφάλου με ακραίο θρησκευτικό περιεχόμενο).

#38 28η Οκτωβρίου, η αρχή του ξεσηκωμού

 28η Οκτωβρίου 1940-αλλαγή ρότας

Του 《Ιδεογράφου》

Στους μαχητές της Τρεμπεσίνας

Στις 28 Οκτώβρη 1940 η ελληνική ιστορία άλλαξε ρότα και για μια μεγάλη χρονική περίοδο πρωταγωνιστές. Ως επέτειος πράγματι συνδέεται με μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας και δεν θα αντικατασταθεί μέχρι να βρεθεί ανάλογης αξίας πολιτικό γεγονός. Το γεγονός ότι το περιεχόμενο της επίσημης επετείου φτάνει στα αυτιά μας, ειδικά των παιδιών, αλλοιωμένο αρκετά ως προς το περιεχόμενο της, περιορισμένο πολλές φορές μόνο στην άρνηση της τότε φασιστικής κυβέρνησης να δεχτεί τους όρους του Μουσολίνι και στις νίκες του αλβανικού μετώπου, δεν αναιρεί τη σημασία που πραγματικά έχει για τον ελληνικό λαό, όπως και η 25η Μαρτίου, όπως και η (ανεπίσημη) γιορτή του Πολυτεχνείου• οι τρεις πανελλήνιας εμβέλειας επέτειοι. Και στις τρεις υπήρξε λαϊκή ανάταση και οι τρεις είχαν ως εκ τούτου προοδευτικό περιεχόμενο. Η 28η Οκτωβρίου ήταν η αρχή μιας νέας κατάστασης, πολύ διαφορετικής από αυτή που θα φανταζόταν ο Μεταξάς στο στρατιωτικό του διάγγελμα• ακριβώς όπως την φαντάστηκε ο Ζαχαριάδης με το περίφημο γράμμα της φυλακής.

#37 Fake news και wrong news

 

Fake News και Wrong News

Του "Ιδεογράφου"

(Με τη συμβολή του Ντέμη και του Γιώργου)

Σήμερα, ένα πρωτοσέλιδο (ή άρθρο) σαν της παραπάνω καναδέζικης εφημερίδας "World" θα βαφτιζόταν fake news. Στην πραγματικότητα δεν είναι, διότι τα fake news έχουν δόλο. Είναι σκόπιμη παραπληροφόρηση με σκοπό τη δημιουργία εντυπώσεων που είτε βλάπτουν έναν αντίπαλο/ανταγωνιστή είτε ωφελούν κάποιον ή τον ίδιο που τα διαδίδει. Είναι, με άλλα λόγια, ψευδής δυσφήμιση/διαφήμιση. Σήμερα η δομή και τα εργαλεία που δίνουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν συμβάλλει στην ευκολότερη διάδοσή τους, με την έννοια ότι έχει χαλαρώσει η αναζήτηση της αξιοπιστίας των πηγών, οι οποίες πολλές φορές χάνονται εντελώς στην αλυσίδα των "κοινοποιήσεων", σαν τις διαδρομές του μαύρου χρήματος στις οφ σορ εταιρίες. Αυτή η πραγματικότητα έχει κάνει τα fake news ένα σημαντικό προπαγανδιστικό εργαλείο για διάφορες πολιτικές δυνάμεις, κάποιες εκ των οποίων το χρησιμοποιούν και κατά κόρον, ειδικά οι ακροδεξιές. Οι οποίες έχουν παράδοση σε αυτό. 

#36 Ταινία: "Κιέριον"

Κιέριον

Καμουφλαρισμένος κινηματογράφος

του «Ιδεογράφου»

Στην ελληνική ταινία «Κιέριον" του 1967 του σκηνοθέτη Δήμου Θέου, υπάρχει ένα ζήτημα: το σενάριο από πλευράς ιστορικής ακρίβειας είναι παλαβό:

Ένας αμερικάνος δημοσιογράφος, ονόματι Μόργκαν, έρχεται στην Ελλάδα να ερευνήσει το θέμα των καρτέλ πετρελαίου που βάζουν τους άραβες να πολεμήσουν το Ισραήλ (την εποχή εκείνη κανείς δεν έλεγε κάτι τέτοιο). Αυτός θα συναντιόταν με έναν εγγλέζο που λεγόταν Ρος και ήταν σύνδεσμος των ανταρτών επί κατοχής με το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής (τι μας νοιάζει αυτή η πληροφορία;). Πριν συμβεί αυτό συναντιέται με αυτόν που τον έφερε στην Ελλάδα, τον δημοσιογράφο Βαγενά, ο οποίος έχει σχέση με «το φοιτητικό κίνημα». Το συμπαθεί και κάνει τα ρεπορτάζ του στα ΜΜΕ. Ποιο φοιτητικό κίνημα όμως; Εδώ απογειωνόμαστε! Μια παράνομη φοιτητική ομάδα...σιωνιστών που συνεδριάζει μυστικά και ακούγεται από πίσω ο πολύγραφος που βγάζει προκηρύξεις και οι τοίχοι είναι διακοσμημένοι με αποκόμματα εφημεριδών που δείχνουν βιετκόνγκ, Μαύρους Πάνθηρες, την Γκουέρνικα, κλπ.. Στο πατρικό του φοιτητή Σαδίκ, σε αφίσα και ο Τσε Γκουεβάρα. Άσχετο;

#35 Μνήμη Κώστα Γεωργάκη (19 Σεπτέμβρη 1970)

Γεωργάκης-Παναγούλης

 Η εποχή κάνει τους ανθρώπους

#34 Μικρά της Ιστορίας ΧΙΙ (Ο «Λάκυ Λουτσιάνο» και η χρησιμοποίηση της μαφίας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο)

Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα

Ο «Λάκυ Λουτσιάνο» και η χρησιμοποίηση της μαφίας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο

Άλλα "Μικρά της Ιστορίας" ΕΔΩ

Του «Ιδεογράφου»

Ο «Λάκυ Λουτσιάνο»(κανονικό όνομα: Σαλβατόρε Λουκανία - φώτο), ο τρίτος γνωστότερος γκάνγκστερ της Αμερικής (μετά τον Αλ Καπόνε και τον Τζων Ντίλλιντζερ), για την ακρίβεια προπολεμικός boss της ιταλοαμερικανικής μαφίας, ένας αδίστακτος κακοποιός, δεν πέθανε στη φυλακή, ούτε σκοτώθηκε από τους αστυνομικούς ή από τους ανταγωνιστές του, ούτε καν εξέτισε την ποινή του και στη συνέχεια πέθανε. Πήρε χάρη από τον ίδιο δικαστή (μετέπειτα κυβερνήτη της Νέας Υόρκης) που τον έβαλε μέσα και απελάθηκε στην Ιταλία, όπου έζησε ήρεμα τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια της ζωής του. Περίεργο κι ασυνήθιστο φαινομενικά, για κάποιον που σκότωνε, εκβίαζε, λήστευε, διακινούσε ηρωΐνη, έλεγχε πορνεία κ.α.