#55 Συνθηματολογία IV (Τα συνθήματα του Ράιχσταγκ)

 

Συνθηματολογία ΙV

Επιστήμη παρατήρησης και αποτύπωσης

Του "Ιδεογράφου"

Φώτο. Σοβιετικός στρατιώτης γράφει το όνομά του στους τοίχους του Ράιχσταγκ

Η Συνθηματολογία ΙV έχει θέμα μια ιδιαίτερη (και μαζική) συνθηματογράφηση, αυτή στους τοίχους του Ράιχσταγκ, τον Μάη του 1945. Τα συνθήματα αυτά είναι ίσως και τα παλιότερα συνθήματα με μπογιά, κάρβουνα, χαρακιές από μαχαίρια, που διατηρούνται μέχρι σήμερα, έστω και εν μέρει. Το κτήριο στο οποίο γράφτηκαν είχε αποκτήσει ιδιαίτερο συμβολισμό κατά τη διάρκεια της μάχης του Βερολίνου. Ήταν η καρδιά του θηρίου, άσχετα αν δεν χρησιμοποιούνταν από το 1933 μετά την γνωστή  πυρκαγιά-προβοκάτσια της Γκεσταπό. Αποτελούσε επίσης κατά κάποιο τρόπο το τρόπαιο του λαού που έχυσε το περισσότερο αίμα και γνώρισε τις μεγαλύτερες καταστροφές κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η κατάληψή του σήμαινε βασικά το τέλος της φρίκης του  μεγαλύτερου πολέμου που γνώρισε η ανθρωπότητα, το οποίο έπρεπε και αυτό να μείνει στην ιστορία, σαν λύτρωση και σαν υπόσχεση για το μέλλον, με έναν συμβολισμό αξέχαστο. Για τον λόγο αυτό ο Ερυθρός Στρατός, σύμφωνα με τις διαταγές που έλαβε από την ηγεσία του κομμουνιστικού κόμματος, αποφάσισε να το καταλάβει με έφοδο και όχι να ζητήσει παράδοση ή να το ισοπεδώσει. Και, πράγματι, ο συμβολισμός δεν μπορούσε να είναι άλλος από την ύψωση της κόκκινης σημαίας με το σφυροδρέπανο, στο σημαντικότερο κτήριο της Γερμανίας στο Βερολίνο, την πόλη-κέντρο της Ευρώπης, δηλαδή ο συμβολισμός του θριάμβου του σοσιαλισμού πάνω στο φασισμό-ιμπεριαλισμό, την αυγή της νέας εποχής που αρχίζει πάνω στα χαλάσματα της παλιάς. Τα νοήματα αυτά αποτυπώθηκαν στη διάσημη φωτογραφία που τράβηξε ο σοβιετικός (και εβραίος στην καταγωγή-μια ειρωνεία για το ναζισμό) φωτογράφος Γεβγιένυ Χαλντέι, και αποτελεί μια από τις μια από τις πιο αναγνωρίσιμες του κόσμου.

#54 Μικρά της Ιστορίας XIV (Η διάσημη φωτογραφία του Γκέττου της Βαρσοβίας)

 

Όλα τα πρόσωπα μια διάσημης φωτογραφίας

Γκέττο Βαρσοβίας, Μάιος 1943

Άλλα "Μικρά της Ιστορίας" ΕΔΩ

Του «Ιδεογράφου»

Αυτή είναι μια πολύ γνωστή φωτογραφία, από τις γνωστότερες που σχετίζονται με τη ναζιστική θηριωδία. Δείχνει την εκκένωση (και ακολούθως την ισοπέδωση) του Γκέττου της Βαρσοβίας από τους ναζί, μετά την εξέγερση των Εβραίων τον Μάη του 1943. Στη φωτογραφία αυτή αργότερα ταυτοποιήθηκαν πολύ λίγοι. Αιτία προφανώς ήταν ότι ολόκληρες εβραϊκές οικογένειες ξεκληρίστηκαν κυριολεκτικά, σε βαθμό που να μην υπάρχει ούτε ένας επιζών συγγενής να αναγνωρίσει αυτούς που χάθηκαν απ' τους χιτλερικούς. Ένας από αυτούς που δεν έγινε εφικτό να ταυτοποιηθεί πέραν πάσης αμφιβολίας ήταν το νεαρό αγόρι μπροστά, με τις ψηλές κάλτσες, την τραγιάσκα και τα χέρια σηκωμένα ψηλά. Το αγόρι, δηλαδή, που έκανε διάσημη τη φωτογραφία, που έγινε ένα από τα σύμβολα των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας.

#53 Προς αναθεώρηση και η Συνθήκη του Μοντρέ;

 Προς αναθεώρηση και η Συνθήκη του Μοντρέ;

Τακτικισμοί και τυχοδιωκτισμοί σε ένα νέο διεθνές τοπίο

Του "Ιδεογράφου"

Η Συνθήκη του Μοντρέ το 1936 επιτρέπει στην Τουρκία να στρατιωτικοποιεί τα στενά που συνδέουν την Μαύρη Θάλασσα και το Αιγαίο, δηλαδή τα Δαρδανέλια, την Προποντίδα και τον Βόσπορο (όπως και στην Ελλάδα-αντίστοιχα-τη Λήμνο και τη Σαμοθράκη) και ορίζει το καθεστώς διέλευσης από αυτά: ανεμπόδιστη εμπορική ναυσιπλοΐα και υπό όρους η πολεμική. Πιο συγκεκριμένα, άφηνε το δικαίωμα στις παρευξείνιες χώρες (βασικά στην ΕΣΣΔ) να διέρχονται πολεμικά τους μέχρι 15.000 τόνων και συγκεκριμένου αριθμού, με προειδοποίηση μιας βδομάδας, και στις υπόλοιπες (Αγγλία, ΗΠΑ, Γαλλία κλπ) ακόμα λιγότερα και μικρότερα και με προειδοποίηση δυο βδομάδων. Υπάρχει ρητή αναφορά ολικής απαγόρευσης στα αεροπλανοφόρα. Η Συνθήκη του Μοντρέ όρισε άλλο καθεστώς στα στενά από την πλήρη αποστρατικοποίηση που προέβλεπε η Συνθήκη της Λωζάννης του 1923. 

#52 Δυο απίθανες πολεμικές ιστορίες

 Ο "Αβύθιστος Σαμ" και ο "Στρατιώτης Τριών Στρατών"

Δυο απίθανες ιστορίες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου

Του "Ιδεογράφου"

#51 Ματιές στο 1821 (Τρίτη)

 

 Ματιές στο 1821

μέρος Γ

Του "Ιδεογράφου"

Τρίτη Ματιά: Οι "Λόρδοι Κόχραν, μια πτυχή των εθνικοαπελευθερωτικών επαναστάσεων

#50 "Οι συμμαθητές"

Οι Συμμαθητές

Του "Ιδεογράφου"

Πιν. Γουίλλιαμ Χόλμπρουκ Μπήαρντ "Σχολικοί Κανόνες",1887

 Μια μέρα η κυρία Κατερίνα ρώτησε τα παιδιά της τάξης στο χωριό ποιον θεωρούνε φίλο τους. Πρώτος απάντησε ο Κούλης:

#49 Η πολιτική ως τοπολογία

Η πολιτική ως τοπολογία

Σημειώσεις πάνω στο βιβλίο του Μίμη Ανδρουλάκη "Μετά"

Μπέντζαμιν Λονγκ "Πέντε όρθιοι άνθρωποι"

Του "Ιδεογράφου"

Τι είναι η πολιτική; Υπάρχουν βέβαια πολλοί ορισμοί. Μια εναλλακτική απάντηση δίδει ο Μίμης Ανδρουλάκης στο ενδιαφέρον βιβλίο του "Μετά [1]" (σελ.98-101), το οποίο έγραψε το 1992: αναφέρει την πολιτική ως ένα "πεδίο", όπως το ηλεκτρομαγνητικό· ένα πεδίο σχέσεων όπου η κάθε πολιτική δύναμη κατέχει έναν χώρο (σ' έναν χρόνο, δηλαδή στον χωροχρόνο) και όλες μαζί βρίσκονται σε μια καθορισμένη "τοπογραφική διάταξη".

#48 Ματιές στο 1821 (Δεύτερη)

 Ματιές στο 1821

μέρος Β

Του "Ιδεογράφου"

"Τριπολιτσά". Ξυλογραφία του Κρίστοφερ Γουώρντγουόρθ του 1882

Δεύτερη Ματιά: Μια προσέγγιση, σύμφωνα με τη θεωρία του Έρικ Χόφφερ για τα μαζικά κινήματα

#47 Πρόσωπα: Φραγκλίνος Ρούζβελτ

 Φραγκλίνος Ρούζβελτ

Η σημαντικότερη πολιτική προσωπικότητα της ιστορίας των ΗΠΑ

Του "Ιδεογράφου"

Ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ γεννήθηκε στις 31/1/1882. Ο Ρούζβελτ ήταν ένας, αν όχι ο πιο πραγματιστής αστός πολιτικός του 20ου αιώνα.

#46 Ματιές στο 1821 (Πρώτη)

 Ματιές στο 1821

μέρος Α

Του "Ιδεογράφου"

πίνακας του Κ.Βολανάκη "Το κάψιμο τουρκικής φρεγάτας"

Πρώτη Ματιά: Ο Παπανικολής, η σημασία των ναυτικών επιχειρήσεων και τα αντίποινα